Không cần đến chợ hay cửa hàng, chỉ với một chiếc điện thoại kết nối Internet, mọi người có thể tìm kiếm sản phẩm, so sánh giá, đặt hàng và thanh toán trong vài phút. Từ phương thức mua sắm mới, TMĐT đang dần trở thành một phần trong đời sống tiêu dùng tại Thái Nguyên.

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Phó Giám đốc Sở Công Thương, đánh giá: TMĐT trên địa bàn tỉnh phát triển nhanh, không còn là xu hướng riêng của giới trẻ hay khu vực thành thị mà đã trở thành phương thức mua sắm của nhiều nhóm người tiêu dùng, kể cả ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Theo báo cáo của Sở Công Thương, doanh thu TMĐT trên địa bàn tỉnh năm 2025 đạt khoảng 13.000 tỷ đồng; 9 tháng năm 2026 đạt trên 15.500 tỷ đồng. Quy mô giao dịch tăng cho thấy sự thay đổi rõ nét trong hành vi tiêu dùng.

Thị trường không còn bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý hay thời gian mở cửa của cửa hàng. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh đưa sản phẩm lên sàn TMĐT, mạng xã hội, livestream, qua đó tiếp cận khách hàng ngoài địa bàn.

Sự dịch chuyển hoạt động mua bán lên môi trường số cũng đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý. Sau khi tiếp nhận lực lượng Quản lý thị trường về trực thuộc Sở Công Thương từ tháng 3-2025, Sở đã thành lập Tổ công tác về TMĐT.

Công tác kiểm tra từng bước chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu tại cửa hàng, kho hàng sang kết hợp giám sát trên môi trường số và kiểm tra thực tế. Riêng 9 tháng năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 53 vụ việc liên quan đến TMĐT, với tổng số tiền xử phạt nộp ngân sách nhà nước 730 triệu đồng.

Tuy nhiên, quản lý thị trường số đặt ra nhiều khó khăn. Người bán có thể livestream ở một nơi, hàng hóa tập kết ở nơi khác; tài khoản có thể thay đổi hoặc thiếu thông tin; hàng hóa lại được vận chuyển qua các đơn vị bưu chính, chuyển phát.

Sự phát triển nhanh của công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo, cũng tạo ra những phương thức kinh doanh và quảng cáo mới. Điều đó đòi hỏi lực lượng quản lý thị trường không chỉ tăng cường kiểm tra mà còn phải liên tục cập nhật công nghệ, phương thức nhận diện và kỹ năng nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu quản lý trên môi trường số.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý, người tiêu dùng cũng cần chủ động bảo vệ quyền lợi của mình trong mỗi giao dịch trực tuyến. Ông Phạm Văn Quang, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh, khuyến cáo: Người tiêu dùng cần kiểm tra thông tin về người bán, nguồn gốc xuất xứ, tem nhãn, mã vạch, mã QR của sản phẩm. Khi mua trực tuyến, cần lưu lại thông tin quảng cáo, hóa đơn, chứng từ và bao bì để có căn cứ bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp. Khi phát hiện dấu hiệu hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc hoặc vi phạm trong kinh doanh trực tuyến, người dân có thể phản ánh tới lực lượng Quản lý thị trường, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 của tỉnh, qua đường dây nóng 0912.430.389.

TMĐT có thể bắt đầu từ một cú nhấp chuột, nhưng để duy trì niềm tin của người tiêu dùng, mỗi giao dịch cần được bảo đảm bằng chất lượng hàng hóa, thông tin minh bạch và trách nhiệm của các bên. Đây là những yếu tố quan trọng để thị trường số tại Thái Nguyên phát triển nhanh, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.